hitte- & ozonplan

Gebruik kraantjeswater met beleid
De afgelopen weken viel er bijzonder weinig neerslag en volgens de weersverwachtingen zal ook de komende periode droog blijven.  Momenteel zijn er nog geen problemen met de drinkwatervoorziening maar ik vind het raadzaam om nu al preventietips mee te delen. 
In het interview met Carl Heyrman, algemeen directeur van AquaFlanders,  dat vandaag werd uitgezonden in ‘De Ochtend’ op Radio 1 leest u meer toelichting en tips voor een spaarzaam en duurzaam gebruik van drinkwater. 
1. Is er momenteel een probleem voor de drinkwatervoorziening, gelet op de huidige temperaturen en droogte?
We hebben allemaal de weerberichten van de laatste weken op de voet gevolgd.  Het is inderdaad zo dat de afgelopen 12 maanden uitzonderlijk droog zijn geweest: 

  • Tussen juli 2016 en mei 2017 is er minder water gevallen dan tussen juli 1975-mei 1976, het jaar van de waterschaarste dat de luisteraars van 45 of ouder zich wellicht nog wel zullen herinneren. (nu 506,7l/jaar  1975-76: 541,4 l/jaar)
  • Sinds juli 2016 tot nu is er gemiddeld genomen 35% minder regen gevallen dan normaal. Dat betekent 274 l water per m2 minder dan normaal of 27 emmers water minder.

2. Wat zijn de gevolgen van deze droogte?
  • De regenwaterputten staan ondertussen leeg en mensen met tuinen stappen over op drinkwater uit de kraan om hun tuinen te sproeien
  • Dit leidt tot hoger verbruik van drinkwater, ja zelfs tot piekverbruiken van 10 tot 25% meer dan normaal, afhankelijk van de regio (normaal gemiddeld 100l/persoon.dag).

3. Is er nu een probleem voor de drinkwatervoorziening?
Neen, er is nog geen probleem, er is voorlopig nog voldoende water beschikbaar
  • Water wordt gewonnen uit oppervlaktewaterwinning (kanalen, rivieren),  via spaarbekkens of rechtstreeks, daarnaast zijn er ook grondwaterbronnen waaruit geput wordt. De daling van de grondwaterpeilen is een lokaal gebeuren
  • Het zou kunnen dat er lokaal problemen zouden optreden, maar de drinkwaterbedrijven hebben dusdanig geïnvesteerd in hun infrastructuur over de laatste jaren, dat  in geval van een lokaal probleem via leidingen water wordt aangevoerd vanuit andere gebieden waar geen problemen zijn. Deze infrastructuur is nu totaal anders dan in de jaren 70 van vorige eeuw, waardoor de problemen die we toen kenden, zich nu minder snel zullen voordoen.

4. Zijn er preventieve maatregelen te nemen?
Hoewel er nog geen problemen zijn, raden wij iedereen toch aan om spaarzaam om te gaan met het drinkwater. Ik kan hierbij een aantal tips geven :
  • Een frisse douche is bij warm weer veel doeltreffender dan een lang bad. Een bad laten vollopen vraagt algauw 100 tot 150 liter drinkwater, een hoeveelheid water waarmee je drie keer kan douchen. En met zuinige sproeikoppen, zelfs 5 keer.
  • Laat 's nachts de kraan dicht. Geef het drinkwaterbedrijf zo de kans om de watertorens en reservoirs opnieuw te vullen. Zo heb je ’s ochtends opnieuw heerlijk fris leidingwater.
  • Sproei de plantentuin zo weinig mogelijk. Liever 1 keer per week een kwartier, dan elke dag 5 minuten: de planten zullen dieper wortelen en minder gevoelig worden voor de droogte. Dit kan uiteraard ook perfect met opgevangen regenwater. 
  • Begiet uw bloemen en planten op de minst warme ogenblikken van de dag, zoals 's ochtends vroeg of 's avonds laat. Het water verdampt dan niet zo snel. Bovendien voorkomt u beschadiging van de planten, want de waterdruppels kunnen bij zonneschijn als een vergrootglas werken en ze verschroeien. 
  • Besproei uw gazon niet. U zult merken dat het zich na een periode van droogte sneller herstelt dan u dacht.
  • Was uw auto met regenwater zolang dat beschikbaar is of sla gewoon een keertje over.

5. Hoe lang kan dit aanhouden vooraleer er problemen zouden optreden voor de drinkwaterbevoorrading?
De sector volgt de situatie nauwlettend op en zal die maatregelen treffen die nodig zijn om een drinkwatertekort te voorkomen. Ze hebben hiervoor in de afgelopen jaren sterk geïnvesteerd om te kunnen anticiperen op mogelijke droogte.
6. Welke stappen zullen gezet worden indien de droogte aanhoudt?
  • De situatie wordt opgevolgd van dag tot dag. Indien nodig zal een communicatie op gang gebracht worden
  • We roepen alvast iedereen op om spaarzaam om te gaan met kraanwater, iets wat we niet alleen zouden moeten doen bij droogte, maar altijd. Kraanwater is immers een kostbaar en kwaliteitsvol product dat beter verdient dan verspild te worden.

 
 
Warmteperiode waarschuwingsfase hitteplan in werking
We zitten momenteel in een periode van echte warme dagen, wat natuurlijk heel aangenaam is maar waar ook voorzichtig mee moet worden omgesprongen. Sinds gisteren zondag 18 juni is de waarschuwingsfase van het federaal plan hitte- en ozonpieken van kracht. Voornamelijk kwetsbare groepen zoals (sociaal geïsoleerde) ouderen, (chronisch) zieken en jonge kinderen lopen risico op ernstige gezondheidseffecten van warmte.
Plan tegen hitte en ozon
In België is sinds de zomer van 2005 het federaal plan hitte- en ozonpieken in werking. Dit is een nationaal plan waarbij zowel drempels voor temperatuur als ozon worden gehanteerd.   Het hitte- en ozonplan bepaalt wanneer de bevolking op de hoogte moet gebracht worden van verhoogde gezondheidsrisico's ten gevolge van de hitte.
In het nationale hitte- en ozonplan kennen we voor dergelijke warme periodes  drie fasen : de waakzaamheidsfase, de waarschuwingsfase (regionale bevoegdheid) en  de alarmfase (federale bevoegdheid). 
Waarschuwingsfase van kracht
In de zomer van 2017 wordt het nieuwe Vlaams warmteactieplan van kracht. Dit plan schetst de krijtlijnen over hoe en wanneer kwetsbare doelgroepen - en professionals die werken met die doelgroepen - geïnformeerd en gewaarschuwd moeten worden in warmteperiodes. Het actieplan biedt ook handvaten aan professionals om preventieve acties te ondernemen en zo gezondheidseffecten als gevolg van warmte te voorkomen.
Het Vlaams warmteactieplan bestaat uit een waakzaamheidsfase en een waarschuwingsfase.
Sinds zondag 18 juni zitten we in de waarschuwingsfase.  De waarschuwingsfase wordt afgekondigd op basis van weersvoorspellingen wanneer de som van de temperatuur boven op 25°C samen meer dan 17°C bedraagt voor vijf opeenvolgende dagen.
Voorbereid omgaan met de hitte : aandacht voor kwetsbare groepen
U kunt zelf  enkele maatregelen nemen om gezond om te gaan met de heersende hitte:   
  •  Drink voldoende  minstens 1,5 liter (vermijd alcohol en koude, gesuikerde dranken)
  • Hou het rustig: vermijd intense fysieke inspanningen tussen 12 en 22 uur
  •  Zoek koele plekken op :  zoek de schaduw op, smeer zonnecrème
  •  Hou de eigen woning koel : benut zonnewering, beperk het gebruik van elektrische apparaten
  •  Stimuleer extra zorg bij jonge kinderen en baby’s : zorg voor voldoende hydratatie, rust en afkoeling
  •  Wees aandachtig voor  ouderen en chronisch zieken : ga zelf langs of zorg voor sociale controle via arts, familie, zorgdragers of mantelzorgers
  •  Zet lokaal een buurtnetwerk op met vrijwilligers of jobstudenten voor gerichte huisbezoeken