cultureel erfgoed Herne

geschiedenis

logoHerne is een plattelandsgemeente in het zuiden van het Pajottenland, tegen de taalgrens. Drie deelgemeenten en een gehucht (Kokejane) vormen groot-Herne en noemt zich ‘het groene kwadrant’. Historisch behoorde Herne samen met Sint-Pieters-Kapelle en Tollembeek tot het Hernegewoud. Herfelingen daarentegen maakte deel uit van het Kestergewoud. Beide gebieden ressorteerden onder het Land van Edingen en werden in de 12de eeuw ingelijfd bij het graafschap Henegouwen. In de maand oktober van het jaar 1211 verleent Engelbert van Edingen Herne een keur, waardoor de inwoners werden vrijgesteld van ‘de dode hand’ en een aantal andere rechten. In 2011 werd zo 800 jaar keur Herne feestelijk gevierd door de Hernse gemeenschap.

Hernse Kartuis, een kloosterleven

Kartuizerklooster 3-4-08 008Het Kartuizerklooster van Herne werd gesticht in 1314 en is daarmee het oudste kartuizerklooster van de Nederlanden. Het klooster nam in de middeleeuwen een belangrijke culturele rol op als vertaalcentrum en boekproductie. Het bezat een uitgebreide bibliotheek met onder andere kopieën van handschriften van de mysticus Jan Van Ruusbroeck, die het klooster in 1362 ook bezocht. De kartuizermonnik, Petrus Naghel, vertaalt hier in Herne rond 1360-61 de bijbel uit het Latijn naar het Middelnederlands. Deze bijbel dient als basis voor de eerste gedrukte bijbel in het Nederlands, die in 1477 in Delft verschijnt. Het klooster werd in 1783 opgeheven. De enige overgebleven restanten zijn een poortgebouw en een schuur. Samen met de omgeving werden deze restanten in 2003 wettelijk beschermd. Het gemeentelijk studiegenootschap van de Hernse Kartuizers bestudeert, publiceert en promoot de geschiedenis van de kartuizerorde en haar aanwezigheid in Herne en maakt dit aspect via publicaties en tentoonstellingen beter bekend. De Hernse streekproducten met Kartuizernamen (Kartuizerbier, Kartuizerkaas, Kartuizerkoekjes,…) getuigen van de trots van de Hernenaren over dit stukje lokale geschiedenis.

Meer info op onze deelsite: http://kartuizer.herne.be/homepageKartuizer.aspx

dominicanessenklooster, een cultuurhuis

DominicanessenHet Dominicanessenklooster heeft een recentere oorsprong dan het Kartuizerklooster: In augustus 1926 namen tien Dominicanessen hun intrek in de gebouwen die ze hadden overgenomen van de Karmelietessen. Deze kloostergemeenschap van slotzusters leefden er volgens de regels van de H. Dominicus in stilte, gebed en studie. Bij het begin van W.O. II werd het vlakbij gelegen spoorwegenknooppunt van Edingen en het kloosterpand gebombardeerd door de Duitsers en grotendeels verwoest. Pas in 1948 konden de zusters hun intrek nemen in het nieuwe kloostercomplex, gebouwd volgens de plannen van architect Godin uit Brussel. Tegen het einde van de jaren 60 werd ingevolge een daling van roepingen beslist om het slotklooster op te heffen. Besprekingen en een akkoord met het gemeentebestuur van Herne hebben ertoe geleid dat eind 2010 de verkoopsovereenkomst tussen beide partijen werd ondertekend. De gemeente wil er een socio-culturele educatieve functie als nieuwe bestemming aan geven.

Klik hier voor meer info over het dominicanessenklooster.

standbeelden

fotoIn het centrum van Herne werd in 2003 een kartuizerbeeld in natuursteen, van de kunstenaar Roger Schrije, ingehuldigd. In Sint-Pieters-Kapelle daarentegen werd eind 2009 een ander opvallend bronzenbeeld geplaatst, namelijk dat van de oude champetter Ferbiest. Het beeld, van de hand van Christa Alaert, staat op de oude roepsteen waarop de champetter de nieuwtjes verkondigde na de zondagsmis. Dat gebruik is bekend in de hele streek maar weinig roepstenen zijn bewaard zoals in Sint-Pieters-Kapelle.

Klik hier voor een overzicht van alle standbeelden in Herne.


volksgebruiken

Een oud volksgebruik is 'gosjdiel'. Kinderen komen aan de deur op 31 december en roepen 'gosjdiel', het dialect voor Gods' deel. Ze krijgen enkele muntjes waarmee ze meestal snoep gingen kopen. Dit gebruik is echter de laatste jaren verwaterd.




volkssport

Volkssporten verdwijnen? Niet in Herne! Boogschieten, duivensport, kaatsen, … in Herne leeft de volkssport. De Koninklijke Onze-Lieve-Vrouwegilde en de Koninklijke Sint-Peeters Gulde ter Waerden zijn beide boogschuttersverenigingen die belang hechten aan de geschiedenis en tradities van de sport. Breuken, vlaggen en andere memorabilia worden zorgvuldig bewaard. De kaatssport kunnen we in het Pajottenland vooral situeren langs de loop van de Dender en de Mark. Ook in Herne wordt er nog gekaatst door de ‘Jonge balspelers’ en de ‘Kleine Handbalspelers’. Naast het gemeentehuis is een kaatsterrein gelegen.

bijnaam Herfelingenaren

fotoDe inwoners van Herfelingen worden ook wel eens langoren genoemd. Getroffen door armoede gingen de Herfelingenaren in de 18de eeuw stropen op de velden van landbouwers. Door de boeren verklikt bij de Hertog van Arenberg, wilden de Herfelingenaren de landbouwers een lesje leren en nagelden ze de oren van de gestroopte konijnen op de poorten van de boerderijen. Het Herfelingse lef werd in 2011 beloond met een gigantisch Bunny-standbeeld, de inzet van de provinciale wedstrijd ‘Kunst op Komst’.

processies

Jaarlijks gaat in Herne de Heilige Drievuldigheidsprocessie uit op de eerste zondag na Pinksteren. De processie wordt ook wel Kesterweg of Paardenprocessie genoemd. Het beeld van de Heilige Drievuldigheid wordt, vergezeld van honderden ruiters, rondgedragen langs de kerken van Kester, Oetingen en Herfelingen uit dankbaarheid voor het feit dat het gebied ooit gespaard bleef van de pest.

jaarmarkt

jaarmarktcomitéHet grootste evenement in Herne is echter de jaarmarkt die jaarlijks op Pinkstermaandag georganiseerd wordt. Deze jaarmarkt behoort zelfs tot één van de grootste van België. Aan jaarmarkten zijn tal van tradities verbonden en ook in Herne worden prijskampen voor het vee georganiseerd. Maar met optredens, eetfestijnen en tal van activiteiten is het vooral de amusementswaarde die van belang is.